(www.vknews.in) : ಕೊಡಗಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ರೀತಿ ಅಪೂರ್ವ. ಕಠಿಣ ಮಳೆಗಾಲದ ಗದ್ದೆ ನಾಟಿ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದು, ಬೆಳೆಗಳು ಹಸಿರು ಹೊದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (ಚಿಂಗಾರ) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ‘ಕೈಲ್ಪೋದ್’ (ಕೈಲ್ ಮುಹೂರ್ತ) ಹಬ್ಬವು ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವನಾಡಿ. ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದಾಯಗಳಾದ ಕೊಡವ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಗೌಡ (ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡ) ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ತನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
೧. ಕೊಡವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಲ್ಪೋದ್
ಕೊಡವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೈಲ್ಪೋದ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತ.
ನೆಲ್ಲಿಕ್ಕಿ ನಡುಬಾಡೆ ಪೂಜೆ: ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಕೊಡವರ ಮನೆಯ ‘ನೆಲ್ಲಿಕ್ಕಿ ನಡುಬಾಡೆ’ಯಲ್ಲಿ (ಪೂಜಾ ಕೋಣೆ/ನಡುಮನೆ) ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಬಂದೂಕು, ತೋಕ್, ಪೀಚೆಕತ್ತಿ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕತ್ತಿ), ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ ಸಾಲಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ.
’ತೊಕ್ಕ ಪೂ’ ಅಲಂಕಾರ: ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ‘ತೊಕ್ಕ ಪೂ’ (ಬಂದೂಕಿನ ಹೂವು) ಹಾಗೂ ಸಂಪಿಗೆಯಿಂದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಧೂಪ-ದೀಪಾರತಿ ಬೆಳಗಿ, ಕುಲದೇವರಾದ ಕಾವೇರಿ ಮಾತೆ ಮತ್ತು ಇಗ್ಗುತ್ತಪ್ಪಜನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ: ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಗೆ ನೀಡಿ, ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡೆಯುವುದು: ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಊರಿನ ‘ಮಂದ್’ಗೆ (ಮೈದಾನ) ತೆರಳಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಕಲ್ಲು ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಲಗದ ಸದ್ದಿಗೆ ‘ಕೋಲಾಟ್’ ಮತ್ತು ‘ಚೋಮನಾಟ್’ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ತಳಿ ಖಾದ್ಯ: ಈ ದಿನ ಕೊಡವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡುಬು, ಶ್ಯಾವಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಪಂದಿ ಕರಿ’ (ಹಂದಿ ಮಾಂಸ) ಪ್ರಮುಖ ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ಖಾದ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೨. ಕೊಡಗು ಗೌಡ (ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡ) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಲ್ ಮುಹೂರ್ತ
ಕೊಡಗಿನ ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ‘ಕೈಲ್ ಮುಹೂರ್ತ’ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿತಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಇವರ ಆಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳ ಪೂಜೆ: ಗೌಡರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸುವ ನೇಗಿಲು, ನೊಗ, ಪಿಕಾಸಿ, ಕತ್ತಿ, ಕೊಡಲಿ ಹಾಗೂ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಚಾವಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಹಿಟ್ಟಿನ ದೀಪ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪೈರು ಗೌರವ: ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಟ್ಟು, ತೆನೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಪೈರನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಂಡು ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆ: ಗೌಡ ಸಮುದಾಯದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಒತ್ತು ಶ್ಯಾವಿಗೆ, ಕೋಳಿ ಸಾರು, ಪಂದಿ ಕರಿ, ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಕಡುಬುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಉಣ್ಣುವ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡೋತ್ಸವ: ಗೌಡ ಸಮುದಾಯದ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಊರಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಗುರಿ ಇಟ್ಟು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡೆಯುವುದು, ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಂಕೇತ
ಕೊಡವ ಮತ್ತು ಗೌಡ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಕೈಲ್ಪೋದ್ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಸಾರುವ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ ಒಂದೇ—”ನಮಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಭೂಮಿ, ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸುವುದು”.
ಮಳೆಗಾಲದ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮದ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಈ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆ, ಕೊಡಗಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಾಹಸ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೊಡಗಿನ ‘ಕೈಲ್ಪೋದ್’ ಹಬ್ಬವೇ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು
ಕೊಡಗಿನ ಸಮಸ್ತ ಜನತೆಗೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ.) ಪರವಾಗಿ ‘ಕೈಲ್ಪೋದ್’ ಹಾಗೂ ‘ಕೈಲ್ ಮುಹೂರ್ತ’ ಹಬ್ಬದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು!
ಶುಭ ಹಾರೈಸುವವರು:
ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೂಟಗಳ್ಳಿ (ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು)
ಎನ್. ನಾಗೇಂದ್ರ (ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ)
ಸೌಮ್ಯಶ್ರೀ, ಏಳನೇ ಹೊಸಕೋಟೆ (ಖಜಾಂಚಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಉಸ್ತುವಾರಿ)
ಮೊನಾಲಿಸಾ ಪಟ್ಟಡ, ವಕೀಲರು (ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ)
ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ.) ನ ಸಮಸ್ತ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯರು..
ಬರಹ: ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೂಟಗಳ್ಳಿ*
(ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮಾನವೀಯತೆ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ.)
ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡಿಗ ನ್ಯೂಸ್
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Copyright © 2010 ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡಿಗ ನ್ಯೂಸ್. All Rights Reserved.