ನವದೆಹಲಿ (www.vknews.in): ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಯಾದ ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ (Indian Renaissance) ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್) ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯವು ವೈಚಾರಿಕತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯವು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಒಡ್ಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಆಚರಣೆಗಳು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಒಡ್ಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಚಳವಳಿಯ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದೀಗ ನವೋದಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲು ಒಡ್ಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಂಗಾಳದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಬಂಗಾಳವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಹಿಂದುತ್ವ ರಾಜಕೀಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಲೇಖಕರ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಅಥವಾ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸ್ವಾಮಿ ಚಿನ್ಮಯಾನಂದರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ವಿಡಿಯೊವೊಂದನ್ನು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 33 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿಧನರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಚಿನ್ಮಯಾನಂದರು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ಅವರ ಜನಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವಂತೆ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಧನರಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ರೂಪವನ್ನು ಎಐ ಮೂಲಕ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತೆ ತೋರಿಸುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಐ ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಿಧನರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೊದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾದ ಮೂಲ ಲೇಖನ ನೀಡಿಲ್ಲ.
ಎಐ ವಿಡಿಯೊದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯವು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಅಂಧಾನುಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಅತಾರ್ಕಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೆ ಅದು ನವೋದಯದ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ‘ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್’ ಎಂಬಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ರಗತಿಪರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯವು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಚಳವಳಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ವಿಧವಾ ಮರುವಿವಾಹ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರೋಧ, ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಯಂತಹ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸುಧಾರಕರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಆ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ರಾಜಾ ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯ್ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪರ್ಷಿಯನ್, ಅರೇಬಿಕ್, ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವಿಧವಾ ಮರುವಿವಾಹದ ನಿಷೇಧದಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯ್ ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸಭೆ ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಖನ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ನಾಯಕರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಇಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತನೆಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಹೆನ್ರಿ ಲೂಯಿಸ್ ವಿವಿಯನ್ ಡೆರೋಜಿಯೊ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದ ಡೆರೋಜಿಯೊ ಅವರು ‘ಯಂಗ್ ಬೆಂಗಾಲ್’ ಚಳವಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಯುವಕರನ್ನು ಧರ್ಮವಿರೋಧಿ ಹಾಗೂ ಅನೈತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1827ರಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಆರಂಭಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಡೆರೋಜಿಯೊ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಾ ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯ್ ಅವರು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಗಣ್ಯರು ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳೊಂದಿಗೂ ಅವರು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮುಂದೆ ಪಿಂಚಣಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಘಟನೆಯನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯವು ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವರ್ಗಗಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ’ (Sarbojanin Durga Puja) ಬಂಗಾಳದ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಪೆಂಡಾಲ್ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಗ್ರಹ ವಿಸರ್ಜನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ದೂರವಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಬಂಗಾಳದ ಬಹುತ್ವದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂದು ಮೂಲ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದವರಲ್ಲದವರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಮೂಲತಃ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕಾರಿ ಅವರ ನಿಲುವು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಬಂಗಾಳದ ನವೋದಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಪೆಂಡಾಲ್ಗಳ ಸಮೀಪ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆಹಾರದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಮೇಲಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅನುಭವ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪರಮಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅವರ ಸಂದೇಶ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೊಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರುವುದು ಅವರ ಸಮನ್ವಯದ ಚಿಂತನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕಾಜಿ ನಝ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ನಝ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಅವರು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಆಗಮನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಹಲವು ‘ಆಗಮನಿ’ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದರು.
1922ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಧೂಮಕೇತು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಆನಂದಮಯೀರ್ ಆಗಮನೇ’ ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಮನದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಪಕ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದಿವೆ ಎನ್ನಲಾದ ದಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶವಿರೋಧಿ ಅಥವಾ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಸ್ಥೆ (SRFTI) ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದಿವೆ ಎನ್ನಲಾದ ದಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಂಗಾಳದ ವೈಚಾರಿಕ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವು ಬಲಪಂಥೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
1905ರ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೇತವೊಂದನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಲೇಖಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒದಗಿಸಲಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಹುತ್ವ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ ಎಂದು ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ನವೋದಯದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಮಾಜದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶವು ಹಲವು ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಶರತ್ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ, ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ, ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್, ಕಾಜಿ ನಝ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ, ರವಿಶಂಕರ್, ಋತ್ವಿಕ್ ಘಟಕ್, ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಹಾಗೂ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಧನೆಗಳು ಕೇವಲ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ವೈಚಾರಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೆ ಅದು ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಬಹುತ್ವದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಅನಿಲ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವ ಸಂಘಟನೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ನವೋದಯದ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದ ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡಿಗ ನ್ಯೂಸ್
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Copyright © 2010 ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡಿಗ ನ್ಯೂಸ್. All Rights Reserved.